“Gần đây, cún cưng của tôi cứ ngáp suốt” “Trông nó cứ bồn chồn, đi đi lại lại nhiều” “Trước đây nó không như vậy, mà dạo này sủa bậy và nghịch ngợm nhiều hơn…”
Bạn có đang cảm thấy lo lắng với tư cách là chủ nhân trước những thay đổi đó của cún cưng không? Đó có thể là tín hiệu “căng thẳng” (stress) mà cún đang phát ra đấy.
Giống như con người chúng ta cảm thấy căng thẳng trong cuộc sống hàng ngày, loài chó cũng bị căng thẳng bởi nhiều yếu tố khác nhau. Chó không thể dùng lời nói để than “mệt quá”, vì vậy việc chủ nhân nhận ra những dấu hiệu nhỏ đó và xử lý thích hợp là vô cùng quan trọng để bảo vệ sức khỏe tinh thần và thể chất cho cún cưng.
Khi căng thẳng tích tụ, các hành vi có vấn đề có thể trở nên tồi tệ hơn, dẫn đến sức khỏe kém, và thậm chí phát triển thành bệnh.
Bài viết này sẽ giải thích chi tiết, dựa trên thông tin chuyên môn, từ cách nhận biết các dấu hiệu khi cún cưng bị căng thẳng đến các “phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó” cụ thể mà bạn có thể thực hiện ngay hôm nay. Hãy vừa thắt chặt tình cảm với cún cưng, vừa hỗ trợ cho bé có một cuộc sống khỏe mạnh mỗi ngày.

1. Tín hiệu SOS từ cún cưng! Đây có phải là dấu hiệu căng thẳng?
Khi chó cảm thấy căng thẳng, chúng có thể có những hành động cụ thể để tự trấn an hoặc để truyền đạt sự khó chịu. Đây còn được gọi là “tín hiệu xoa dịu” (calming signal), và cách thể hiện sẽ khác nhau tùy theo mức độ căng thẳng.
Để không bỏ lỡ “sự khác thường” của cún cưng, chúng ta hãy cùng tìm hiểu các dấu hiệu căng thẳng theo từng giai đoạn.
【Dấu hiệu căng thẳng nhẹ】 (Lo lắng, căng thẳng nhẹ)
Đây là những hành vi có thể thấy hàng ngày, nhưng nếu chúng xuất hiện thường xuyên trong một tình huống cụ thể, hoặc số lần nhiều hơn bình thường, thì đó là dấu hiệu cho thấy cún đang cảm thấy căng thẳng nhẹ.
- Ngáp (dù không buồn ngủ): Đang cố gắng giải tỏa căng thẳng.
- Liếm mép, liếm mũi: Thường thấy khi cảm thấy lo lắng hoặc căng thẳng.
- Tránh ánh mắt, chớp mắt nhiều: Cố gắng làm dịu đối phương hoặc tự trấn an bản thân.
- Gãi ngứa (dù không bị ngứa): Đôi khi làm điều này để xao lãng khi cảm thấy căng thẳng.
- Liên tục ngửi mùi sàn nhà hoặc mặt đất: Đánh lạc hướng khỏi tình huống và cố gắng tự trấn tĩnh.
- Tai cụp về phía sau, đuôi hạ xuống: Biểu hiện của sự lo lắng hoặc cảnh giác.
【Dấu hiệu căng thẳng trung bình】 (Sợ hãi, khó chịu mạnh)
Đây là biểu hiện ý chí rõ ràng hơn, cho thấy cún muốn “trốn thoát” hoặc “dừng lại” khỏi yếu tố gây căng thẳng.
- Run rẩy: Cho thấy sự sợ hãi hoặc căng thẳng tột độ.
- Thở gấp (thở hổn hển nông và nhanh): Thở gấp ngoài mục đích điều hòa thân nhiệt là một dấu hiệu của căng thẳng.
- Chảy nước dãi: Thấy khi căng thẳng hoặc lo lắng tột độ.
- Cố gắng chạy trốn khỏi chỗ đó, trốn đi: Cố gắng rời xa nguồn gây căng thẳng về mặt vật lý.
- Đi lại không yên: Không biết phải làm gì, sự lo lắng bộc lộ qua hành động.
- Gầm gừ, sủa, nhe răng: Đây là lời cảnh báo “Đừng đến gần nữa”, “Dừng lại đi”. Nếu phớt lờ điều này, có thể dẫn đến hành vi cắn.
【Dấu hiệu căng thẳng nghiêm trọng】 (Căng thẳng mãn tính, tột độ)
Khi căng thẳng kéo dài, những bất thường bắt đầu xuất hiện trên cơ thể và tinh thần. Đây cũng là dấu hiệu của các vấn đề hành vi hoặc bệnh lý, vì vậy hãy quan sát cẩn thận và tham khảo ý kiến bác sĩ thú y nếu cần.
- Chán ăn hoặc ăn quá nhiều: Giống như con người, sẽ có thay đổi trong khẩu vị.
- Tiêu chảy hoặc nôn mửa: Nếu lặp đi lặp lại tình trạng tiêu chảy hoặc nôn mửa mà không tìm thấy nguyên nhân bệnh lý, có thể là do căng thẳng.
- Chải chuốt quá mức (Rối loạn hành vi rập khuôn): Liên tục liếm một bộ phận cụ thể của cơ thể (đặc biệt là chân trước hoặc bụng), khiến vùng đó bị rụng lông hoặc viêm da.
- Quay cuồng đuổi theo đuôi mình, cắn đuôi: Một trong những “rối loạn hành vi rập khuôn” (hành vi lặp đi lặp lại) để thoát khỏi sự lo lắng hoặc xung đột.
- Sủa bậy hoặc hành vi phá hoại trở nên tồi tệ hơn: Năng lượng và căng thẳng bị dồn nén không có nơi giải tỏa, biểu hiện thành các hành vi có vấn đề.
- Rụng lông nghiêm trọng: Mất cân bằng nội tiết tố do căng thẳng có thể gây rụng lông.

2. Tại sao? Nguyên nhân chính khiến cún cưng bị căng thẳng
Để tìm ra phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó hiệu quả, trước hết điều quan trọng là phải tìm ra nguyên nhân gây gánh nặng cho cún cưng.
- Thay đổi môi trường:
- Chuyển nhà, thay đổi bài trí
- Thay đổi vị trí chuồng hoặc nhà vệ sinh
- Tiếng ồn lớn (công trình gần nhà, sấm sét, pháo hoa)
- Thay đổi đột ngột về nhiệt độ, độ ẩm theo mùa
- Thay đổi thói quen sinh hoạt:
- Thời gian ở nhà một mình tăng lên do chủ thay đổi công việc hoặc nhịp sống
- Thời gian đi dạo hoặc ăn uống không đều đặn
- Giảm thời gian giao tiếp (vui chơi) với chủ
- Thay đổi xã hội:
- Có thành viên mới trong gia đình (em bé hoặc thú cưng mới)
- Chia tay với gia đình (đi học xa, công tác xa)
- Gia đình cãi nhau (chó rất nhạy cảm với không khí căng thẳng trong nhà)
- Chủ nhân đang cáu kỉnh
- Yếu tố thể chất:
- Thiếu vận động (đặc biệt là các giống chó cần nhiều năng lượng)
- Đau đớn, khó chịu do bệnh tật hoặc chấn thương
- Suy giảm thể lực do lão hóa, lo lắng do giảm thị lực, thính lực
- Trải nghiệm đáng sợ, không thích:
- Khám hoặc tiêm tại bệnh viện thú y
- Bị giữ chặt tại salon làm đẹp
- Gặp phải chó hoặc người không thích khi đi dạo
- Cách tiếp xúc của chủ (tưởng là tốt nhưng…):
- Ôm chặt dù chó không thích (chó có thể ghét cảm giác bị kìm kẹp)
- Ghé sát mặt, nhìn chằm chằm (chó có thể cảm thấy bị áp bức)

3. Thực hành ngay hôm nay! Các “phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó” cụ thể
Khi nhận thấy dấu hiệu căng thẳng của cún cưng, hãy chăm sóc bé trước khi tình hình trở nên nghiêm trọng. Dưới đây là các “phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó” có thể dễ dàng áp dụng trong cuộc sống hàng ngày.
(1) Vận động: Xem lại “chất lượng” và “số lượng” của việc đi dạo
Thiếu vận động là một trong những yếu tố gây căng thẳng lớn nhất cho chó.
- Đảm bảo lượng vận động phù hợp: Lượng vận động cần thiết sẽ khác nhau tùy theo giống chó, độ tuổi và thể trạng. Quan niệm “chó nhỏ nên đi dạo ít” không hẳn là đúng. Ví dụ, giống Jack Russell Terrier tuy nhỏ nhưng lại mang dòng máu chó săn nên cần vận động rất nhiều. Hãy đảm bảo lượng vận động đủ để cún thỏa mãn, phù hợp với đặc tính giống loài và thể lực của từng cá thể.
- Nâng cao “chất lượng” của việc đi dạo (Quan trọng nhất!): Đi dạo không chỉ là thời gian để bài tiết. Đối với chó, đây là thời gian thu thập thông tin bằng “khứu giác” quan trọng nhất, tức là thời gian “học hỏi xã hội”.
- Thực hành “Đi dạo tìm mùi hương”: Đừng chỉ đi nhanh theo tốc độ của chủ, hãy nới lỏng dây dắt một chút, và nếu cún muốn dừng lại để ngửi mùi ở cột điện hay bụi cỏ, hãy để bé ngửi cho đến khi thỏa mãn. Hành vi ngửi mùi đối với chó là một hoạt động trí tuệ giúp não bộ hoạt động hết công suất, và là cách giải tỏa căng thẳng tuyệt vời nhất để thỏa mãn bản năng.
- Thay đổi lộ trình đi dạo: Nếu chỉ đi mãi một con đường quen thuộc, sẽ không có nhiều kích thích. Thỉnh thoảng đi một con đường khác, hoặc đi xa hơn một chút đến công viên lớn, chỉ cần vậy thôi cũng đủ để những mùi hương và khung cảnh mới trở thành một kích thích tuyệt vời.

(2) Vui chơi trong nhà: Kích thích ngũ quan để thỏa mãn tinh thần
Ngay cả khi trời mưa hoặc bận rộn không thể đi dạo lâu, bạn vẫn có thể làm thỏa mãn tinh thần của cún cưng bằng các trò chơi trong nhà.
- Trò chơi đánh hơi (Nosework): Đây là một phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó cực kỳ hiệu quả. Hãy giấu thức ăn vặt ở những nơi đơn giản trong nhà và ra hiệu lệnh “Tìm đi! (Search!)” để bé tìm. Khi bé tìm thấy, hãy khen ngợi hết lời “Giỏi quá!”, “Tuyệt vời!”. Việc sử dụng khứu giác giúp chó đạt được sự thỏa mãn tinh thần to lớn. Điểm hấp dẫn nữa là trò chơi này cũng an toàn cho cả chó già.
- Sử dụng đồ chơi trí tuệ (Puzzle toys): Những món đồ chơi như “Kong” (đồ chơi nhồi thức ăn), mà khi chó lăn hoặc dùng mũi đẩy thì thức ăn sẽ rơi ra từng chút một, là những vật phẩm tuyệt vời. Chúng không chỉ giúp giải khuây khi ở nhà một mình mà còn giúp thỏa mãn nhu cầu trí tuệ vì chó phải “suy nghĩ làm sao để lấy được thức ăn”.
- Chơi với đồ chơi: Chơi bắt bóng (lăn bóng và để chó mang lại) hoặc trò kéo co bằng dây thừng cũng là cách giao tiếp tốt. Tuy nhiên, cần lưu ý không để chó quá phấn khích khi chơi kéo co. Chủ nhân cần kiểm soát việc bắt đầu và kết thúc trò chơi bằng các lệnh như “Nhả ra”, “Thôi” và nắm quyền chủ động.

(3) Tiếp xúc âu yếm: Tạo cảm giác an toàn bằng cách tiếp xúc đúng
Việc tiếp xúc với chủ là nguồn an tâm hàng đầu đối với chó, giúp giảm bớt căng thẳng.
- Chủ động gọi tên và giao tiếp bằng mắt: Dù bận rộn, nhưng khi cún cưng đến gần, hãy gọi “ngoan lắm” và vuốt ve bé một cách dịu dàng. Chó là động vật sống theo bầy đàn. Nếu bị chủ phớt lờ, chúng sẽ cảm thấy cô đơn và căng thẳng tột độ.
- Massage thư giãn: Vuốt ve nhẹ nhàng những điểm mà chó dễ thư giãn cũng rất hiệu quả. Ví dụ, gốc tai, vùng ức, lưng (quanh xương bả vai), xung quanh mặt… Hãy quan sát kỹ phản ứng xem bé có đang lim dim sung sướng không. Nếu bé gồng mình hoặc có dấu hiệu khó chịu, đó là dấu hiệu bé không muốn bị chạm vào chỗ đó, tuyệt đối không ép buộc.
- Chải lông: Việc chải lông không chỉ giúp giữ gìn vệ sinh cơ thể mà còn là thời gian tiếp xúc âu yếm quan trọng với chủ. Hãy vừa chải vừa nói “thích nhé” để tạo ra một khoảng thời gian thư giãn.

(4) Cải thiện môi trường: Tạo “nơi ở riêng” an toàn
Việc chuẩn bị một môi trường để chó có thể nghỉ ngơi an toàn là cơ sở của việc phòng chống căng thẳng.
- Đảm bảo không gian riêng tư: Chó thích những nơi hơi hẹp và được bao bọc như hang ổ. Hãy đặt một cái lồng (crate), quây (playpen), hoặc chiếc giường yêu thích của bé ở một nơi yên tĩnh, khuất lối đi của gia đình, ví dụ như góc phòng, để đảm bảo một “nơi có thể yên tâm nghỉ ngơi một mình mà không bị ai làm phiền”.
- Kiểm tra các yếu tố gây căng thẳng từ môi trường: Các giác quan nhạy bén của chó có thể cảm thấy căng thẳng với những điều mà con người không để ý.
- Mùi hương: Mùi của nước hoa xịt phòng, nước xả vải, nước hoa có quá nồng không?
- Âm thanh: Âm lượng TV hoặc nhạc có quá lớn không? Ngược lại, khi ở nhà một mình hoặc khi có sấm sét, bật nhạc thư giãn (nhạc cổ điển, tiếng sóng biển…) với âm lượng nhỏ có thể giúp bé bình tĩnh hơn.
- Nhiệt độ, độ ẩm: Nhiệt độ phòng đã được điều chỉnh phù hợp theo mùa chưa? Đặc biệt là chó già, khả năng điều hòa thân nhiệt sẽ kém đi, nên cần chú ý.

4. Thêm một lựa chọn cho việc chăm sóc hàng ngày! Hỗ trợ tinh thần bằng thực phẩm chức năng
Dù đã cố gắng vận động, cải thiện môi trường và âu yếm, nhưng có thể vẫn có những chủ nhân đang lo lắng rằng: “Sắp có thay đổi môi trường (chuyển nhà, có khách) nên thấy bất an”, “Cún lớn tuổi rồi nên có vẻ nhạy cảm hơn trước”, “Bé vốn nhút nhát và không dễ bình tĩnh”…
Những lúc như vậy, một trong những phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó là bổ sung các chất dinh dưỡng hỗ trợ cân bằng tinh thần bằng thực phẩm chức năng.
Tại cửa hàng EC do chúng tôi, “Thế Giới Gâu Gâu“, vận hành, chúng tôi xin đề xuất sản phẩm “TPCN Hỗ trợ thư giản dành cho chó“, được phát triển để hỗ trợ thời gian thư giãn cho cún cưng của bạn.
Sản phẩm này phối hợp 4 thành phần được lựa chọn kỹ càng để hỗ trợ cuộc sống hàng ngày ôn hòa của cún cưng.
- GABA Là một thành phần nổi tiếng được cho là có hiệu quả trong việc thư giãn. GABA không chỉ có ở người mà còn tồn tại trong não và các mô thần kinh của chó, nhưng cũng được cho là sẽ giảm dần theo tuổi tác. Nó hỗ trợ “giây phút nghỉ ngơi” cho cún cưng đang cố gắng trong xã hội đầy căng thẳng này.
- Theanine Là một loại axit amin có trong trà, giúp duy trì tâm trạng thư thái, thoải mái.
- Lecithin Là một thành phần quan trọng hỗ trợ hoạt động trơn tru của não và các mô thần kinh. Hỗ trợ cho mỗi ngày tỉnh táo.
- Xylaria Là một thành phần đáng chú ý, hỗ trợ hoạt động của GABA và giúp tăng cường hiệu quả thư giãn.
Sản phẩm “TPCN Hỗ trợ thư giản dành cho chó” hỗ trợ sự bình yên trong tâm hồn cún cưng nhờ sự tác động tổng hợp của các thành phần này.
- Dành cho cún cưng có vẻ cô đơn vì thường xuyên ở nhà một mình
- Dành cho các bé sợ tiếng sấm hoặc pháo hoa
- Chăm sóc cho chó lớn tuổi trở nên nhạy cảm hơn
- Trước những sự kiện không thích như đi cắt tỉa lông hoặc đến bệnh viện
Chỉ cần thêm vào bữa ăn hàng ngày, một cách chăm sóc đơn giản, bạn có muốn hỗ trợ sự “bình tĩnh” cho cún cưng từ bên trong không?
Nếu bạn quan tâm, hãy xem chi tiết tại cửa hàng của “Thế Giới Gâu Gâu” nhé.

Tổng kết
Những dấu hiệu căng thẳng của cún cưng là thông điệp quan trọng gửi đến chúng ta, những người chủ.
Những “phương pháp giải tỏa căng thẳng cho chó” mà chúng tôi đã giới thiệu lần này không phải là điều gì đặc biệt, mà đều là những việc có thể thực hiện được chỉ bằng cách thay đổi ý thức một chút trong cuộc sống hàng ngày.
- Trân trọng chất lượng của việc đi dạo (đánh hơi)
- Áp dụng các trò chơi sử dụng đầu và mũi ngay cả trong nhà
- Đảm bảo một nơi ngủ an toàn
- Dành thời gian gọi tên và tiếp xúc âu yếm một cách dịu dàng
Việc thực hành những điều này không chỉ giúp giải tỏa căng thẳng mà còn giúp thắt chặt thêm mối quan hệ tin cậy với cún cưng.
Tất nhiên, cũng có những trường hợp không thể loại bỏ được nguyên nhân gây căng thẳng (như có em bé mới sinh). Trong trường hợp đó, hãy kiên nhẫn hỗ trợ để cún cưng có thể dần dần quen với môi trường và tình huống mới.
Nếu bạn cảm thấy các triệu chứng căng thẳng nghiêm trọng, chẳng hạn như rối loạn hành vi rập khuôn (lặp đi lặp lại cùng một hành động), hành vi tự làm hại (liếm đến trầy da), hoặc có tính hung hăng, xin đừng một mình lo lắng mà hãy chắc chắn tham khảo ý kiến của các chuyên gia như bệnh viện thú y hoặc huấn luyện viên chó.
Để cún cưng có thể sống mỗi ngày một cách thư thái và vui vẻ. Hy vọng bài viết này sẽ là gợi ý cho cuộc sống hạnh phúc của bạn và cún cưng.
