Chiếc đuôi cuộn tròn, đôi tai tam giác dựng đứng. Chó Shiba với dáng vẻ oai nghiêm đặc trưng của giống chó Nhật Bản kết hợp cùng vẻ đáng yêu khó cưỡng là giống chó đang cực kỳ được ưa chuộng trên toàn thế giới.
Tuy nhiên, mặt khác, điều khiến nhiều chủ nuôi đau đầu nhất chính là “việc huấn luyện chó Shiba”.
“Mình đã làm y như trên mạng hướng dẫn rồi mà nó chẳng chịu nghe lời chút nào…”
“Dạo gần đây, tự nhiên nó hay gầm gừ rồi chực cắn, đáng sợ quá…”
“Đang đi dạo giữa chừng thì nó bướng bỉnh ngồi bệt xuống, nhất quyết không chịu đi tiếp.”
Khi đối mặt với sự bướng bỉnh và tính cảnh giác cao đặc trưng của giống chó này, không ít người đã gặp phải bế tắc và tự hỏi: “Liệu việc huấn luyện chó Shiba có khó hơn các giống chó khác không?”.
Để trả lời ngắn gọn, Shiba hoàn toàn không phải là “loài cún rắc rối, khó nuôi”. Chúng là giống chó cực kỳ thông minh và sẽ thể hiện lòng trung thành tuyệt đối với người chủ mà chúng tin tưởng. Tuy nhiên, do sở hữu “khí chất đặc trưng riêng” rất khác so với các giống chó cảnh phương Tây, nên đôi khi những phương pháp trong sách hướng dẫn huấn luyện chó thông thường sẽ không có tác dụng.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ phân tích kỹ lưỡng các đặc điểm tính cách bắt nguồn từ lịch sử và nguồn gốc của chó Shiba, tâm thế quan trọng nhất để huấn luyện thành công, phương pháp huấn luyện theo từng giai đoạn, cũng như các biện pháp cụ thể cho những hành vi sai trái thường gặp như “tật cắn bậy” hay “sủa vô cớ”.
Nếu bạn muốn cải thiện mối quan hệ với cún cưng hoặc đang có kế hoạch đón một chú chó Shiba về nhà, hãy đọc bài viết này đến cuối cùng nhé!
1. Tại sao lại khó? 4 đặc điểm khí chất cần biết trước khi “huấn luyện chó Shiba”
Bước đầu tiên để việc huấn luyện chó Shiba diễn ra suôn sẻ là hiểu đúng về lịch sử phát triển và những bản năng vốn có của chúng. Nếu bỏ qua đặc tính của giống chó mà chỉ áp đặt lý tưởng của con người, không những việc huấn luyện thất bại mà mối quan hệ với cún cưng cũng sẽ xuất hiện khoảng cách lớn.
① “Giống chó nguyên thủy” gần gũi với chó sói ở cấp độ di truyền
Các nghiên cứu di truyền học gần đây đã chỉ ra rằng các giống chó Nhật Bản, bao gồm cả Shiba, là những giống chó “sở hữu nguồn gene gần với chó sói nhất (giống chó nguyên thủy)” trong số hàng trăm giống chó trên thế giới.
Điều này có nghĩa là, so với các giống chó cảnh phương Tây đã được lai tạo qua nhiều thế hệ để con người dễ nuôi dạy (như Toy Poodle hay Chihuahua), Shiba vẫn giữ lại đậm nét bản năng phòng thủ và tính độc lập tự nhiên của động vật hoang dã. Trước hết, hãy hiểu rằng chúng không có bản tính “vô điều kiện nghe lời con người một cách vui vẻ”.
② Sự chung sống giữa lòng trung thành mạnh mẽ và tính độc lập (thích làm theo ý mình)
Shiba nổi tiếng với câu nói “một đời thờ một chủ”, chúng dành lòng trung thành và tình yêu sâu sắc cho người chủ (gia đình) mà chúng tin tưởng. Tuy nhiên, đồng thời chúng cũng có tính “độc lập” cực kỳ cao.
Vì rất trân trọng thế giới và nhịp sống riêng của mình, nếu chúng cảm thấy “bây giờ không có tâm trạng” hoặc “chẳng có lợi ích gì khi nghe theo” chỉ thị của chủ, chúng có thể bướng bỉnh từ chối. Thay vì coi tính cách thích làm theo ý mình này là “đứa trẻ hư không nghe lời”, bạn cần có sự bao dung để hiểu rằng “đây là một chú chó độc lập và cực ngầu”.
③ Tính cảnh giác cao và nguồn gốc là “chó giữ nhà”
Vốn dĩ Shiba có lịch sử làm chó săn ở vùng núi và cùng chung sống với con người như một chú “chó trông nhà” để bảo vệ nhà cửa, đất đai. Vì vậy, bản năng cảnh giác và ý thức bảo vệ lãnh thổ đối với người lạ, chó khác hoặc bất cứ thứ gì tiếp cận lãnh thổ của chúng là cực kỳ mạnh mẽ. Tính cảnh giác cao này chính là nguyên nhân dễ dẫn đến tình trạng “sủa vô cớ” hoặc “hung dữ (cắn người)” sẽ được giải thích ở phần sau.
④ Sự thay đổi tâm lý theo độ tuổi (tính cách trở nên lạnh lùng, “tsundere”)
Khi còn là cún con, chúng tròn trịa đáng yêu, hay vẫy đuôi làm nũng với bất kỳ ai, nhưng khi được khoảng 6 tháng đến hơn 1 tuổi (giai đoạn chuyển sang tuổi trưởng thành), tính cách có thể đột ngột trở nên lạnh lùng và xa cách.
- Giai đoạn cún con: Tràn đầy tò mò, thân thiện với tất cả mọi người, quấn người.
- Giai đoạn trưởng thành: Tính cảnh giác cao và thận trọng hơn, giữ khoảng cách với người lạ và chó khác ngoài gia đình, có nhiều thái độ thờ ơ hơn.
Đôi khi bạn đi làm về mà chúng không ra đón, hoặc gọi tên mà chúng chỉ vểnh tai về phía bạn rồi lờ đi, nhưng điều này không có nghĩa là chúng ghét bạn. Đó là minh chứng cho thấy sự “điềm tĩnh” và “sự lạnh lùng của người lớn” vốn có của Shiba đang bộc lộ, và là dấu hiệu của sự phát triển lành mạnh.
2. 3 tâm thế quan trọng nhất để huấn luyện chó Shiba thành công
Sau khi đã hiểu rõ khí chất của Shiba, tiếp theo chúng ta sẽ nói về tâm thế mà chủ nuôi cần có khi huấn luyện. Trong việc huấn luyện chó Shiba, 3 tâm thế dưới đây chính là nền tảng cho tất cả.
① Xây dựng “mối quan hệ tin cậy” chứ không phải “quan hệ chủ tớ (thống trị)”
Trong các phương pháp huấn luyện chó kiểu cũ, quan niệm “con người phải làm con đầu đàn (Alpha) và dùng sức mạnh để bắt chó phục tùng (quan hệ trên dưới, chủ tớ)” rất phổ biến. Đó là các phương pháp như lật ngửa chó ra (Alpha Roll), giật mạnh vòng cổ, hoặc quát mắng lớn tiếng.
Tuy nhiên, nếu áp dụng thái độ hách dịch này với một chú chó Shiba có lòng tự tôn và tính độc lập cao, chúng sẽ cảm thấy sợ hãi và căng thẳng tột độ, từ đó khép kín lòng mình. Thậm chí, không ít trường hợp chúng tự đánh giá rằng “mình phải chiến đấu để tự vệ” và bắt đầu cắn mạnh vào tay người nuôi. Trong y học hành vi và huấn luyện chó hiện đại, việc xây dựng mối quan hệ tin cậy theo hướng “người này là một nhà lãnh đạo an toàn, tuyệt đối bảo vệ mình” được ưu tiên hàng đầu, thay vì thống trị bằng bạo lực.
② Cả gia đình cần thống nhất quy tắc và khẩu lệnh đồng nhất
Shiba là giống chó cực kỳ thông minh và có khả năng quan sát nhạy bén. Vì vậy, chúng sẽ nhanh chóng nhận ra sự “thiếu nhất quán” trong hành động của con người.
Những quy tắc mơ hồ kiểu như “Hôm qua làm vậy thì bị mắng, sao hôm nay lại không?”, hay “Bố thì mắng khi mình lên sofa, nhưng mẹ lại cho ngủ cùng” sẽ khiến Shiba bối rối và dẫn đến sự mất lòng tin vào chủ nuôi.
Ngoài ra, các khẩu lệnh (lệnh từ) cũng cần được thống nhất. Khi muốn cún ngồi xuống, nếu người này nói “Osuwari”, người khác lại nói “Sit” hoặc “Ngồi xuống”, chú chó sẽ không hiểu mình phải làm gì. Hãy tổ chức một buổi họp gia đình để đưa ra quy tắc rõ ràng và các khẩu lệnh chung, từ đó tiếp cận cún với một thái độ nhất quán.
③ Huấn luyện tích cực “khen ngợi để phát triển” chứ không trách mắng
Đối với một chú chó Shiba có tính độc lập cao, cách tiếp cận khiến chúng tự phát suy nghĩ “làm việc này sẽ có lợi ích cực lớn cho mình!” hiệu quả hơn hẳn so với việc “ép buộc chúng làm”.
Ngay khoảnh khắc cún thực hiện hành động mong muốn (ví dụ: ngồi xuống, hoặc giữ im lặng khi chuông cửa reo), hãy nhanh chóng khen ngợi đúng lúc bằng những từ như “Đúng rồi!”, “Good!” và thưởng cho chúng món ăn yêu thích, lời khen ngợi hoặc một trò chơi với đồ chơi. Bằng cách lặp lại phương pháp “huấn luyện tích cực (khen ngợi để phát triển)” này, Shiba sẽ tự nguyện lắng nghe chỉ thị của chủ nuôi.
3. 【Theo từng giai đoạn】 Lộ trình các bước huấn luyện chó Shiba
Nội dung ưu tiên trong việc huấn luyện chó Shiba sẽ thay đổi rất nhiều tùy thuộc vào từng giai đoạn tuổi (tháng tuổi). Đặc biệt, cách trải qua giai đoạn cún con chính là bước ngoặt quyết định việc nuôi dạy cún sau này có dễ dàng hay không.
① Giai đoạn cún con (Quan trọng nhất: “Giai đoạn xã hội hóa” cho đến khoảng 3 tháng tuổi)
Khoảng thời gian đặc biệt trong đời một chú chó khi lòng tò mò vượt qua nỗi sợ hãi được gọi là “giai đoạn xã hội hóa”. Thông thường giai đoạn này kéo dài cho đến khi cún được khoảng 3 tháng tuổi (muộn nhất là 5 tháng tuổi). Việc giúp cún làm quen với các kích thích khác nhau của xã hội loài người trong thời gian này và dạy chúng hiểu rằng “thế giới không phải là một nơi đáng sợ” là điều quan trọng nhất trong việc huấn luyện Shiba.
- Làm quen với nhiều “kiểu người” khác nhau: Cho cún trải nghiệm nhận thức ăn từ nhiều người khác nhau ngoài gia đình, chẳng hạn như đàn ông, phụ nữ, trẻ em, người già, người đeo kính, người đội mũ, người đeo khẩu trang, v.v.
- Làm quen với nhiều “âm thanh/môi trường” khác nhau: Cho cún nghe tiếng xe cộ, tiếng tàu hỏa, tiếng sấm sét hay tiếng mưa (việc phát âm thanh từ mức nhỏ tăng dần cũng rất hiệu quả), tiếng máy hút bụi, tiếng chuông cửa trong lúc cún đang ăn bánh thưởng.
- Làm quen với các chú “chó” khác: Ngay cả khi chưa hoàn thành lộ trình tiêm vắc-xin, bạn vẫn rất nên bế cún đi dạo, cho đi xe ô tô để ngắm cảnh bên ngoài, hoặc cho tiếp xúc với những chú chó trưởng thành điềm tĩnh đã biết rõ tình trạng sức khỏe, hoặc tham gia “lớp học cún con (Puppy Class)” nơi tập trung các chú cún cùng lứa tuổi.
Nếu trong giai đoạn này bạn cách ly cún khỏi mọi kích thích và nuôi dưỡng như một “công chúa/hoàng tử trong lồng kính”, nguy cơ cao là khi trưởng thành, chú chó sẽ sợ hãi mọi thứ, dẫn đến sủa dữ dội hoặc cắn bậy.
② Giai đoạn trưởng thành (Từ 1 tuổi trở lên)
Khi đã trưởng thành, do bản năng cảnh giác trở nên mạnh mẽ hơn, chúng sẽ mất nhiều thời gian hơn để chấp nhận những điều mới mẻ.
Điều quan trọng khi huấn luyện chó trưởng thành là đừng ép buộc chúng phải trở thành một “chú chó ngoại giao, thân thiện với tất cả mọi người”. Nếu cún tỏ ra sợ hãi hoặc ghét người hoặc chú chó khác, đừng ép chúng lại gần, mà hãy thiết lập môi trường để “duy trì khoảng cách hợp lý giữa người và chó”. Hãy hiểu không gian cá nhân của cún cưng, chú ý không gây căng thẳng cho chúng và kiên trì tiếp tục các bài huấn luyện cơ bản.
4. Theo từng tình huống! 4 khẩu lệnh (chỉ thị) cơ bản nhất định phải thành thạo
Để việc giao tiếp hàng ngày diễn ra suôn sẻ và bảo vệ tính mạng của cún cưng trước những nguy hiểm khó lường, hãy chắc chắn rằng bạn đã thành thạo 4 chỉ thị (khẩu lệnh) dưới đây.
| Khẩu lệnh | Mục đích chính / Tình huống áp dụng | Mẹo huấn luyện |
| ① Chờ (Stay) | Ngăn lao ra ngoài, ngăn ăn bậy trên đất, kiềm chế sự phấn khích | Không chỉ áp dụng trước giờ ăn, hãy dùng bánh thưởng để bắt đầu với việc “chờ vài giây rồi khen ngợi”, sau đó kéo dài khoảng cách và thời gian dần dần. |
| ② Ngồi (Sit) | Làm dịu sự phấn khích, chờ đèn đỏ, khi đi ngang qua chú chó khác | Đưa bánh thưởng lại gần mũi cún, rồi di chuyển bánh thưởng dần về phía sau đầu, cún sẽ tự động hạ hông xuống. Khen ngợi ngay khoảnh khắc cún ngồi. |
| ③ Vào chuồng (House) | Ngăn sủa vô cớ khi có khách, khi ở nhà một mình, sơ tán khi có thiên tai | Ném “món bánh thưởng yêu thích” vào trong chuồng hoặc lồng, khen ngợi khi cún tự giác đi vào. Hãy biến nơi đó thành một căn cứ an toàn. |
| ④ Lại đây (Come) | Gọi lại khi cún xổng chuồng, gọi lại khi ở sân chơi cho chó (dog run) | Gọi tên cún, khi cún nhìn vào mắt bạn, hãy dùng giọng vui vẻ nói “Lại đây!”, và tặng phần thưởng tuyệt vời nhất (bánh thưởng đặc biệt…) khi cún chạy lại. |
Đặc biệt, việc huấn luyện lệnh “Vào chuồng” là kỹ năng tuyệt đối không thể thiếu để giảm thiểu tối đa sự căng thẳng cho cún cưng trong trường hợp phải sống trong chuồng tại nơi sơ tán khi xảy ra thiên tai.
5. Biện pháp cụ thể cho “4 hành vi sai trái lớn của chó Shiba” khiến chủ nuôi đau đầu
Từ đây, chúng ta sẽ tập trung vào những vấn đề đặc trưng của Shiba mà nhiều chủ nuôi hay gặp phải, và giải thích các giải pháp cụ thể.
① Tật cắn bậy (Cắn yêu / Cắn thật)
Nếu bạn ngó lơ những “cú cắn yêu đau nhói” từ khi chúng còn nhỏ, hành vi này có thể leo thang thành “cắn thật” nghiêm trọng đến mức người nuôi phải nhập viện khi cún trưởng thành.
- Nguyên nhân: Năng lượng dư thừa, ngứa răng do thay răng, hoặc phản ứng chán ghét/phòng thủ khi bị chạm vào “những vị trí không muốn bị sờ (đầu ngón chân, tai, bụng, mông…)”.
- Biện pháp: Trước hết, hãy giải phóng năng lượng và thể lực vốn có của một chú chó săn thông qua việc đi dạo hàng ngày, vận động hoặc chơi trò kéo co bằng dây thừng. Nếu cún cắn vào tay người, hãy nói “Đau” bằng giọng trầm, ngay lập tức ngừng chơi và rời khỏi phòng để dạy cún hiểu rằng “nếu cắn thì niềm vui sẽ kết thúc”.
Ngoài ra, nếu cún cắn vì ghét bị chạm vào người, đừng cố ép chạm vào chúng. Thay vào đó, bạn cần thực hiện bài tập giải mẫn cảm để ghi đè ký ức tích cực: 【Bị chạm vào = Có điều tốt xảy ra】, chẳng hạn như “chạm vào đầu ngón chân một giây thì thưởng ngay bánh thưởng siêu cao cấp”.
② Sủa vô cớ (Sủa chuông cửa, sủa ngoài cửa sổ, sủa người lạ)
Đây là hành vi sủa dữ dội mỗi khi chuông cửa reo, hoặc liên tục sủa người và chó đi ngang qua bên ngoài cửa sổ.
- Nguyên nhân: Tính cảnh giác muốn “đuổi kẻ tình nghi” xâm nhập vào lãnh thổ của mình.
- Biện pháp: Khi cún đang sủa, việc con người quát lớn “Ồn ào quá!” hay “Im lặng đi!” sẽ mang lại tác dụng ngược. Chú chó sẽ hiểu lầm rằng “chủ nuôi cũng đang phấn khích sủa cùng mình (đang cổ vũ mình)”.
Khi chuông cửa reo, hãy ra lệnh “Vào chuồng” mà bạn đã luyện tập trước đó để cún đi vào lồng. Nếu cún giữ im lặng trong lồng, hãy thưởng bánh cho chúng sau khi tiếng chuông dứt hẳn. Hành vi “sủa” và hành vi “ngồi im lặng trong chuồng” không thể diễn ra cùng một lúc. Dạy cho cún 【hành vi đúng đắn không thể song hành với việc sủa】 chính là một giải pháp thông minh.
③ Bướng bỉnh từ chối đi tiếp (Hay còn gọi là “Kyohi Shiba” – Shiba biểu tình)
Đang đi dạo thì bỗng nhiên ghì chân xuống, ngồi bệt và nhất quyết không chịu di chuyển – hình ảnh “Shiba biểu tình” vốn đã quá quen thuộc trên mạng xã hội. Trông thì có vẻ đáng yêu, nhưng nếu ngày nào cũng diễn ra thì chủ nuôi cũng sẽ mệt mỏi đúng không nào?
- Nguyên nhân: Không muốn đi tiếp về phía trước (có thứ gì đó đáng sợ), không muốn về nhà, hoặc chán cung đường đi dạo cũ, v.v.
- Biện pháp: Việc dùng sức kéo mạnh dây dắt là KHÔNG NÊN vì có thể làm tổn thương cổ hoặc khí quản của cún. Đầu tiên, hãy quan sát xung quanh xem tại sao cún lại dừng lại (có tiếng ồn công trường, hay có mùi của một chú chó mà cún ghét…).
Khi cún đứng im, hãy gọi tên và cho cún xem bánh thưởng hoặc đồ chơi yêu thích. Chỉ cần cún tự giác bước một bước, hãy khen ngợi thật nhiệt tình rồi tiếp tục bước đi. Ngoài ra, việc chủ động thay đổi ngẫu nhiên cung đường đi dạo hàng ngày để cún cảm thấy hồi hộp, háo hức kiểu “tiếp theo mình sẽ đi đâu nhỉ?” cũng rất hiệu quả.
④ Những lưu ý khi huấn luyện đi vệ sinh
Bản chất Shiba là giống chó cực kỳ sạch sẽ. Vì có bản năng mạnh mẽ là “không muốn làm bẩn nơi ngủ hay không gian sống (lãnh thổ) của mình bằng chất thải”, nên nhiều chú cún dù không được dạy vẫn tự động hình thành thói quen “chỉ đi vệ sinh ở bên ngoài (khi đi dạo)”.
Tuy nhiên, dù điều này giúp chủ nuôi nhàn hơn, nhưng mặt khác nó lại tiềm ẩn rủi ro lớn: vào những ngày thời tiết xấu như bão hay tuyết rơi dày, hoặc khi cún bước vào giai đoạn già yếu, nằm liệt giường, khó khăn trong việc đi lại, nếu không thể ra ngoài, chúng sẽ nhịn vệ sinh và dễ dẫn đến bệnh tật. Vì vậy, việc tập cho cún “có thể đi vệ sinh trên tã lót chuyên dụng ngay trong nhà” là cực kỳ quan trọng.
- Biện pháp: Ngay từ khi còn nhỏ, hãy tạo một không gian đi vệ sinh rộng rãi bên trong chuồng quây, và dẫn cún đến đó vào những thời điểm dễ buồn tiểu như sau khi ngủ dậy, sau khi ăn hoặc sau khi vận động mạnh. Khi thấy cún có biểu hiện sắp đi vệ sinh (ngửi sàn nhà và bồn chồn), hãy ra khẩu lệnh thúc giục như “Một hai, một hai” hoặc “Tè đi, tè đi”. Khi cún đi tiểu thành công, hãy lập tức thưởng bánh và khen ngợi hết lời ngay tại chỗ trước khi cún di chuyển ra khỏi tấm tã lót.
Nếu cún đi vệ sinh sai chỗ ra sàn nhà, tuyệt đối không được quát mắng lớn tiếng. Chú chó sẽ hiểu lầm rằng “mình bị mắng vì đã đi tiểu”, dẫn đến việc lén lút đi vệ sinh ở những góc khuất tầm mắt của chủ nuôi, hoặc gây ra chứng ăn phân (ăn chất thải để cố giấu đi). Khi xảy ra sự cố, hãy im lặng dọn dẹp thật nhanh và sử dụng xịt khử mùi để xóa sạch hoàn toàn dấu vết mùi hương.
6. Môi trường nuôi dưỡng hàng ngày và chăm sóc giảm căng thẳng để tăng hiệu quả huấn luyện
Dù bạn có áp dụng phương pháp huấn luyện tuyệt vời đến đâu, nếu chú chó phải sống trong một môi trường thường xuyên căng thẳng thì hiệu quả huấn luyện cũng giảm đi một nửa. Hãy xây dựng một nền tảng tốt để Shiba được thỏa mãn cả về thể chất lẫn tinh thần và có một cuộc sống bình yên.
① Nuôi dưỡng hiện đại lấy “Nuôi trong nhà” làm cơ bản
Trước đây, hình ảnh “Shiba = nuôi ngoài sân trong nhà cún” rất phổ biến, nhưng xét theo khí hậu của Việt Nam (nắng nóng gay gắt mùa hè có thể nguy hiểm đến tính mạng), nguy cơ nhiễm bệnh, xổng chuồng, hay ngăn chặn sự trêu chọc từ bên ngoài, hiện nay việc “nuôi trong nhà” được khuyến khích mạnh mẽ.
Tuy nhiên, như đã đề cập ở trên, Shiba là giống chó rất coi trọng không gian cá nhân. Hãy tránh những nơi ồn ào như cạnh tivi phòng khách, đặt lồng ở một góc phòng yên tĩnh, không bị ánh nắng mặt trời chiếu trực tiếp, tạo cho cún cưng một không gian riêng tư mà ở đó “khi vào đây sẽ không bị ai làm phiền và cảm thấy an tâm”.
② “Đi dạo hàng ngày” để đáp ứng lượng vận động khổng lồ
Shiba trông có vẻ nhỏ nhắn, nhưng vốn dĩ chúng là loài chó săn từng chạy băng băng qua các ngọn núi. Do đó, chúng cần một lượng vận động khổng lồ, không thể so sánh với các giống chó cảnh như Toy Poodle hay Chihuahua.
Tiêu chuẩn đi dạo: 2 lần một ngày, mỗi lần khoảng 30 phút đến 1 tiếng.
Thiếu vận động chính là nguồn gây căng thẳng lớn nhất đối với Shiba. Năng lượng không được giải phóng sẽ bùng nổ dưới dạng các hành vi sai trái như cắn phá đồ đạc trong nhà, liếm loét chân tay của chính mình, hay cắn chủ nuôi vì những lý do nhỏ nhặt. Nếu bạn cảm thấy “việc huấn luyện không hiệu quả”, trước tiên hãy xem lại liệu thời gian đi dạo hàng ngày đã đủ chưa nhé.
③ “Chải chuốt” để cún quen với việc bị chạm vào người
Shiba là giống chó sở hữu lớp lông kép (Double Coat) gồm lớp lông bảo vệ cứng bên ngoài và lớp lông tơ mềm bên trong. Vào “mùa rụng lông” mùa xuân và mùa thu, lượng lông rụng sẽ nhiều đến mức kinh ngạc, vì vậy việc chải lông (ít nhất 2 lần/tuần) và tắm định kỳ (khoảng 1-2 tháng/lần) là không thể thiếu để duy trì sức khỏe làn da.
Tuy nhiên, đối với một chú chó Shiba không thích bị chạm vào người, việc chải lông, cắt móng hay vệ sinh tai dễ trở thành nguồn căng thẳng lớn, và đây là thời điểm tật cắn bậy bùng phát rất phổ biến.
Ngay từ khi cún còn nhỏ, hãy cho cún ngửi mùi bàn chải rồi thưởng bánh, chạm nhẹ bàn chải vào người một giây rồi thưởng bánh, cứ như vậy ghi dấu vào đầu cún rằng: “Chăm sóc cơ thể = Sự kiện nhận được đồ ăn ngon”.
7. Trước khi mọi thứ vượt quá tầm kiểm soát! Tầm quan trọng của việc nhờ đến sức mạnh từ chuyên gia (Huấn luyện viên / Lớp học huấn luyện)
Dù bạn có nghiên cứu trên mạng hay qua sách vở nhiều đến đâu, thực tế huấn luyện chó khi đối mặt với cún cưng của mình thường không diễn ra suôn sẻ. Đặc biệt, đối với những chú chó Shiba có cá tính mạnh, hoặc những chú chó trưởng thành đã tích lũy “trải nghiệm thành công” theo kiểu “chỉ cần mình cắn là con người sẽ bỏ cuộc”, việc chủ nuôi tự mình cố gắng sửa đổi hành vi sai trái của chúng là cực kỳ nguy hiểm. Trong trường hợp xấu nhất, nó có thể dẫn đến chấn thương nghiêm trọng.
Trước khi bạn tự dằn vặt “chắc do mình nuôi dạy sai cách…” rồi ôm hết muộn phiền một mình dẫn đến trầm cảm, hãy chủ động cậy nhờ các huấn luyện viên chuyên nghiệp, lớp học huấn luyện (trường mầm non cho cún), hoặc bác sĩ thú y chuyên về hành vi.
Có rất nhiều lợi ích khi nhờ đến sự giúp đỡ của chuyên gia:
- Xã hội hóa trong môi trường an toàn: Ngay cả với những chú cún có tính cảnh giác cao với loài chó khác, dưới sự quản lý của chuyên gia, chúng có thể học cách giao tiếp giữa các chú chó với nhau một cách an toàn.
- Xác định nguyên nhân gốc rễ của vấn đề: Chuyên gia sẽ phân tích hành vi của cún một cách khách quan để tìm ra lý do “tại sao cún lại làm vậy”, từ đó đề xuất kế hoạch huấn luyện “may đo riêng” phù hợp với chú chó đó.
- Cải thiện cách tiếp cận của chủ nuôi: Trên thực tế, phần lớn nguyên nhân khiến việc huấn luyện không thành công nằm ở “cách ra khẩu lệnh của con người hoặc sự sai lệch về thời gian”. Các huấn luyện viên sẽ chỉ dẫn một cách nhẹ nhàng không chỉ cách dạy chó mà còn cả “thói quen trong cách xử lý của chủ nuôi”.
Việc tham vấn chuyên gia hoàn toàn không có gì phải xấu hổ. Đó là một bước đi tích cực để hướng tới một cuộc sống tuyệt vời và lâu dài cùng cún cưng sau này.
8. Tóm lại: Huấn luyện chó Shiba cần sự kiên trì và tình yêu! Hướng tới người bạn đồng hành tuyệt vời nhất
Chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu chi tiết về đặc điểm và các biện pháp cụ thể trong việc huấn luyện chó Shiba. Cuối cùng, hãy cùng điểm lại những điểm quan trọng nhé:
- Hiểu rõ khí chất của Shiba: Chấp nhận đặc tính gần gũi với chó sói về mặt di truyền, có tính độc lập và cảnh giác cao.
- Mối quan hệ tin cậy là tất cả: Không cố gắng thống trị bằng bạo lực, triệt để áp dụng phương pháp “huấn luyện tích cực” khen ngợi để phát triển.
- Xã hội hóa giai đoạn cún con là chìa khóa: Giúp cún làm quen với nhiều người, âm thanh, môi trường và các chú chó khác trước khoảng 3 tháng tuổi.
- Hành vi sai trái đều có lý do: Tật cắn bậy hay sủa vô cớ là biểu hiện của việc thiếu vận động hoặc tính cảnh giác. Giải quyết bằng cách giải phóng hợp lý và ra khẩu lệnh cho hành vi thay thế.
- Không tự ôm muộn phiền, hãy tham vấn chuyên gia: Nhờ đến sức mạnh của lớp học huấn luyện hoặc huấn luyện viên trước khi vấn đề phát triển thành nghiêm trọng.
Việc huấn luyện Shiba thường không hề dễ dàng và có rất nhiều tình huống đòi hỏi sự kiên trì nhẫn nại. Đôi khi, bạn có thể phải thở dài trước sự bướng bỉnh của chúng.
Thế nhưng, nhìn từ góc độ khác, sự “bướng bỉnh” và “thận trọng” của chúng chính là “sự kiên định không lay chuyển” và là mặt trái của “lòng trung thành sâu sắc, sẵn sàng bảo vệ gia đình yêu thương bằng cả mạng sống”.
Nếu chủ nuôi đóng vai trò là một người lãnh đạo tốt, không nôn nóng, tiếp cận cún bằng tình yêu thương và một thái độ nhất quán, Shiba sẽ trở thành một “người bạn đồng hành tuyệt vời nhất” – thông minh, đáng tin cậy và là độc nhất vô nhị trên thế giới này.
Hãy nhẹ nhàng đồng hành cùng cá tính của cún cưng, từng bước một, vừa tận hưởng vừa bồi đắp cho cuộc sống hạnh phúc mỗi ngày cùng chú cún của bạn nhé!
