“Bé cưng nhà mình liệu có đang hạnh phúc không nhỉ?” Nếu là một người nuôi chó, chắc hẳn ai trong chúng ta cũng đã từng ít nhất một lần tự hỏi mình câu hỏi này. Dù không thể nói thành lời, nhưng những người bạn bốn chân luôn cố gắng truyền đạt trạng thái tâm hồn thông qua ngôn ngữ cơ thể, biểu cảm gương mặt và cả những thói quen hàng ngày.
Thực tế, việc hiểu được “hạnh phúc” của loài chó không chỉ đơn thuần là làm chúng vui, mà còn liên quan trực tiếp đến việc kéo dài tuổi thọ khỏe mạnh và giảm bớt các hành vi tiêu cực. Trong bài viết này, dựa trên những kiến thức mới nhất và cơ sở khoa học, chúng tôi sẽ giải mã chi tiết các dấu hiệu nhận biết sự hạnh phúc cũng như các bước cụ thể để nâng cao chỉ số hạnh phúc cho cún cưng của bạn.
1. “Sự hạnh phúc” tràn ngập trên cơ thể và biểu cảm: Những dấu hiệu có thể quan sát bằng mắt
Cảm xúc của chó thể hiện một cách trung thực đến kinh ngạc qua cơ thể. Trước tiên, hãy quan sát kỹ gương mặt và tư thế của cún.
- Đôi mắt sáng và ánh nhìn “mềm mại” Khi hạnh phúc, đôi mắt của chó thường long lanh và tràn đầy sức sống. Đó là trạng thái đồng tử giãn nhẹ do tò mò hoặc vui sướng. Đặc biệt, hãy chú ý đến “sự mềm mại trong ánh mắt” khi chúng nhìn chủ nhân. Khi hoàn toàn tin tưởng, chúng sẽ nheo mắt hoặc chớp mắt chậm rãi – minh chứng cho sự thư giãn tuyệt đối.
- “Nụ cười của chó” và khuôn miệng thả lỏng Bạn có tin chó cũng biết cười? Khi cảm thấy hạnh phúc, khóe miệng chúng sẽ nhếch lên, cơ hàm thả lỏng và miệng hơi hé mở. Biểu cảm này trông giống như con người đang mỉm cười nên được gọi là “Dog Smile”. Việc lưỡi hơi thò ra ngoài cũng là một dấu hiệu tốt cho thấy sự căng thẳng đã được giải tỏa.
- Vị trí tai ở trạng thái “trung lập” Tai là một “thước đo” quan trọng. Khi cảnh giác, tai sẽ dựng đứng; khi sợ hãi, tai sẽ áp sát ra sau. Nhưng khi hạnh phúc, tai sẽ nằm ở “vị trí tự nhiên” nhất của giống loài đó. Với chó tai cụp, tai sẽ rủ xuống nhẹ nhàng; với chó tai dựng, tai sẽ thư giãn và hơi mở sang hai bên.
- Cơ thể uốn lượn (Wiggly Body) Hãy chú ý đến cách chúng vẫy đuôi. Không chỉ là vẫy đuôi đơn thuần, mà khi cả phần mông và toàn bộ cơ thể uốn lượn qua lại, đó chính là lúc tình cảm và niềm vui đang bùng nổ.
2. Giải mã qua hành động! 8 cử chỉ khi chó đang hạnh phúc
Tiếp theo là những mô hình hành động khi chó cảm thấy an tâm và hài lòng với môi trường sống hiện tại.
- Tư thế mời chơi (Play Bow): Hạ thấp đầu, duỗi dài chân trước và nâng cao mông. Đây là biểu hiện của sự háo hức và minh chứng rằng chúng đang thực sự tận hưởng việc giao tiếp với bạn.
- Nằm ngửa phơi bụng (Heso-ten): Bụng là vùng nhạy cảm dễ bị tổn thương nhất. Việc phơi bụng ra là minh chứng cho sự tin tưởng tuyệt đối vào môi trường và con người xung quanh.
- Liếm mặt hoặc tay chủ nhân: Đây là dư âm từ thời cún con đòi thức ăn hoặc làm nũng mẹ. Khi trưởng thành, hành động này mang thông điệp “Con yêu chủ nhân” và “Con tin tưởng người”.
- Tựa vào người hoặc nép sát: Khi bạn ngồi, cún đặt cằm lên chân bạn hoặc nép sát cơ thể vào bạn, đó là vì chúng coi bạn là “điểm tựa an toàn” của mình.
- Tiếng thở dài mãn nguyện: Một hơi thở ra thật sâu là dấu hiệu căng thẳng đã hoàn toàn biến mất, đặc biệt là sau khi đi dạo hoặc khi đang được vuốt ve.
- Tựa mông vào bạn: Phía sau lưng là điểm mù và là nơi dễ bị tấn công nhất của chó. Việc chúng quay lưng và tựa mông vào bạn là thông điệp tuyệt vời về sự tin cậy.
- Chạy nhảy điên cuồng (Zoomies): Đôi khi cún bất ngờ chạy quanh nhà như vừa bật công tắc. Đây là lúc chúng bùng nổ năng lượng tích trữ và niềm vui, cũng là bằng chứng của sức khỏe tốt.
- Giấc ngủ chất lượng: Việc có thể ngủ sâu, duỗi thẳng tay chân hoặc ngáy cho thấy môi trường không có áp lực (stress). “Ngủ ngon” là một trụ cột lớn của hạnh phúc.
3. Khoa học đằng sau “Sợi dây liên kết”: Hormone hạnh phúc Oxytocin
Hạnh phúc của loài chó không chỉ là cảm nhận chủ quan của con người. Về mặt sinh học, sợi dây liên kết này đã được chứng minh.
Nổi tiếng nhất là Oxytocin – hay còn gọi là “hormone hạnh phúc” hoặc “hormone tình yêu”. Các nghiên cứu chỉ ra rằng khi chó và chủ nhân nhìn vào mắt nhau, nồng độ Oxytocin trong cơ thể cả hai đều tăng vọt. Nói cách khác, khi bạn và cún yêu nhìn nhau, một “cơn mưa hạnh phúc” đang rơi xuống trong não bộ của cả hai.
4. Cún cưng của bạn hạnh phúc đến mức nào? “Bảng kiểm tra 10 mục”
Hãy cùng kiểm tra trạng thái hiện tại của bé cưng nhé. Có bao nhiêu mục sau đây đúng với cún của bạn?
- Khi gọi tên, cún có nhìn bạn với đôi mắt sáng ngời không?
- Cún có thực hiện các mệnh lệnh một cách hào hứng như đang chơi trò chơi không?
- Cún có thể tiếp xúc với người hoặc chó khác mà không quá căng thẳng không?
- Khi đi dạo, cún có tận hưởng việc khám phá (ngửi mùi) không?
- Cún có hào hứng với giờ ăn và có cảm giác thèm ăn lành mạnh không?
- Lông và da sạch sẽ, cún đón nhận việc được chạm vào một cách thoải mái chứ?
- Cún có một nơi riêng tư để ngủ ngon mà không bị ai làm phiền không?
- Cuộc sống có sự cân bằng giữa “kích thích (vui chơi)” và “nghỉ ngơi yên tĩnh” không?
- Cún có phải chịu đựng sự cô đơn hoặc lo âu quá mức (khi chủ đi vắng) không?
- Bạn có hiểu và tôn trọng “những điều cún không thích” không?
Càng nhiều câu trả lời “Có”, cún của bạn càng có chỉ số chất lượng cuộc sống (QOL) và hạnh phúc cao.
5. Thói quen để tối đa hóa hạnh phúc cho cún cưng
Dưới đây là 4 điểm chúng ta nên lưu ý trong cuộc sống hàng ngày:
- Chú ý đến “5 quyền tự do”: Đây là nền tảng của phúc lợi động vật (Animal Welfare): Tự do khỏi đói khát; Tự do khỏi sự khó chịu; Tự do khỏi đau đớn, thương tật, bệnh tật; Tự do thể hiện hành vi tự nhiên; Tự do khỏi sợ hãi và lo âu.
- Xây dựng quy tắc nhất quán: Sự “không thể dự đoán” gây lo âu cho chó. Quy tắc gia đình cần thống nhất để cún cảm thấy an tâm.
- Tôn trọng “chó như một loài chó”: Hãy để chúng được ngửi mùi cỏ khi đi dạo, vì đó là cách chúng tiếp nhận thông tin về thế giới, giúp kích thích não bộ.
- Hỗ trợ sự “tự chủ về tinh thần”: Không nhất thiết phải ở bên cạnh 24/7. Hãy giúp cún học cách thư giãn một mình thông qua các đồ chơi trí tuệ (educational toys).
6. Lưu ý! Những dấu hiệu dễ nhầm lẫn với “Hạnh phúc”
- Vẫy đuôi quá mạnh: Đôi khi là biểu hiện của sự hưng phấn quá độ hoặc căng thẳng chứ không phải vui vẻ. Hãy quan sát cả biểu cảm gương mặt.
- Luôn bám dính lấy chủ: Đây có thể là dấu hiệu của “sự lo âu” (lo âu chia ly) hơn là hạnh phúc.
Kết luận: Hạnh phúc được nuôi dưỡng từ hai phía
Hạnh phúc của loài chó không chỉ là được ăn ngon hay chơi nhiều. Đó là trạng thái “bình yên trong tâm hồn” dựa trên sự tin tưởng sâu sắc với chủ nhân và “sự tự do” được thỏa mãn bản năng.
Chó giống như một chiếc gương phản chiếu cảm xúc của chủ nhân. Khi bạn cười hạnh phúc, cún cũng sẽ cảm nhận được sự bình yên. Cách ngắn nhất để làm cún hạnh phúc chính là bạn hãy thực sự tận hưởng cuộc sống cùng với chúng.
Hôm nay, hãy thử để ý kỹ hơn những “dấu hiệu hạnh phúc” nhỏ bé từ cún cưng của mình nhé!
