Đã bao giờ bạn đang ngồi thư giãn ở nhà thì chợt nhận ra chú cún cưng của mình đang áp sát mông vào người chưa? Có khi vừa ngồi xuống sofa, chúng liền lao đến “bịch” một phát, dính chặt mông vào bạn (hay còn gọi là cú hích mông), hoặc khi đi ngủ, chúng lại cố tình quay người lại, đặt mông sát sạt vào chân bạn…
Dưới góc nhìn của con người, chúng ta có thể thắc mắc: “Sao nó không quay mặt lại mà cứ chổng mông vào mình thế nhỉ? Hay là nó ghét mình rồi?”.
Tuy nhiên, nếu tìm hiểu về hành vi học của loài chó và tập tính từ thời hoang dã, bạn sẽ hành động này ẩn chứa những ý nghĩa cực kỳ tích cực: tình yêu sâu sắc, sự tin tưởng tuyệt đối dành cho chủ nhân và cả bản năng tự vệ đặc trưng của loài chó.
Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải thích chi tiết và dễ hiểu về lý do chó áp mông vào người, tâm lý đằng sau đó, cách phản hồi đúng đắn, cũng như những lưu ý khi chó không cho chạm vào mông hoặc có biểu hiện bất thường ở vùng này!
1. Tại sao? Bản năng và tập tính thời hoang dã khi chó áp mông vào người
Lý do lớn nhất khiến chó thích áp mông vào người bắt nguồn từ “tập tính sống theo đàn” được tổ tiên của chúng (loài sói và chó hoang) hình thành để sinh tồn trong tự nhiên khắc nghiệt. Hãy cùng điểm qua bối cảnh lịch sử này trước nhé.
“Bản năng tự vệ” bảo vệ điểm yếu phía sau cho nhau
Thế giới hoang dã luôn rình rập hiểm nguy từ kẻ thù tự nhiên, chỉ một phút lơ là cũng có thể phải trả giá bằng mạng sống. Đặc biệt, “lưng” và “mông” là những vùng nằm ngoài tầm nhìn, cực kỳ khó phòng thủ nếu bị tấn công từ phía sau. Đây chính là điểm yếu chí mạng của loài chó.
Thời hoang dã, khi nghỉ ngơi hoặc đi ngủ, các thành viên trong đàn có mối quan hệ tin cậy sẽ áp chặt mông và lưng vào nhau. Bằng cách giao phó phía sau cho đồng đội, chúng có thể hoàn toàn tập trung cảnh giác phía trước. Việc phối hợp này giúp cả đàn có thể giám sát và phòng thủ toàn diện 360 độ, từ đó sinh tồn qua nghịch cảnh.
Đối với chú chó nhà ngày nay, hành động quay mông và áp vào chủ nhân chính là tàn dư của bản năng này. Nó thể hiện ý thức phân công vai trò: “Mình tin tưởng giao phía sau cho chủ nhân bảo vệ, còn mình sẽ cảnh giác phía trước”, hoặc cảm giác an tâm tuyệt đối: “Ở phía sau người này thì chắc chắn an toàn”.
Do đó, kiểu ngồi quay mông về phía bạn khiến bạn không thấy mặt chúng hoàn toàn không phải là thái độ thờ ơ, mà ngược lại, đó là minh chứng lớn nhất cho thấy chúng không hề có chút cảnh giác hay ác ý nào với bạn.
Ký ức thời thơ ấu (Sự gắn bó với chó mẹ)
Ngoài ra, khi còn là cún con, chúng thường nằm rúc đầu vào bụng hoặc áp sát cơ thể vào mẹ và các anh em cùng đàn để giữ ấm và tìm kiếm cảm giác an toàn. Khi áp sát cơ thể vào người chủ mà chúng yêu quý, ký ức ấm áp từ thời cún con bên mẹ sẽ được gợi lại. Hành động này một phần là do chúng đang tìm kiếm sự thoải mái và an tâm tương tự.
2. [Theo từng tình huống] 5 tâm lý và cảm xúc ẩn sau hành động áp mông của chó
Khi chú cún ép sát mông vào bạn, tùy thuộc vào hoàn cảnh và mức độ mạnh nhẹ, bạn có thể đọc vị được vài trạng thái tâm lý (thông điệp) khác nhau dưới đây:
① Minh chứng cho sự “Tin tưởng” và “An tâm” tuyệt đối
Việc phơi bày vùng mông – nơi được coi là điểm yếu chí mạng – một cách không phòng bị là bằng chứng cho thấy cún cưng tin tưởng bạn bằng cả trái tim: “Người này tuyệt đối không làm hại mình” và “Ở bên người này là an toàn và bình yên nhất”.
Nếu cún nằm thư giãn khi bạn ngồi trên sofa, hoặc áp sát mông vào chân/bên hông bạn lúc đi ngủ, thì tâm lý này đang hoạt động rất mạnh mẽ. Đối với chúng, ở bên cạnh bạn là nơi bình yên nhất trên thế giới.
② Dấu hiệu muốn làm nũng, muốn được chú ý
Nếu cún cứ đẩy mông, dũi mông vào người bạn, hoặc xoay vài vòng quanh bạn rồi mới đặt mông xuống, đó là tín hiệu: “Con muốn làm nũng”, “Nhìn con đi mà”, “Vuốt ve con đi”.
Đặc biệt, nhiều chú chó đã học được rằng vùng gốc đuôi và lưng là những nơi được vuốt ve sẽ rất thích, nên hành động này giống như một lời vòi vĩnh: “Massage chỗ này cho con đi!”.
③ Biểu hiện tình yêu tràn đầy (Cú hích mông)
Thay vì nhẹ nhàng ngồi xuống bên cạnh, đôi khi cún lại lao đến “bịch” một phát, hích mạnh mông vào người bạn. Hành động này (thường gọi là “Ketsu-Attack” hay Cú hích mông) xảy ra khi tình cảm của cún dành cho bạn quá đong đầy, khiến chúng không kiềm chế được lực mà va vào bạn. Bạn có thể hơi giật mình một chút, nhưng đây là một hành vi cực kỳ đáng yêu thể hiện hết mình tình cảm mến mộ theo cách riêng của loài chó.
④ Tự vệ để giảm bớt lo âu, sợ hãi
Khi cảm thấy lo lắng hoặc sợ hãi tột độ, chó cũng có xu hướng ép sát cơ thể vào người mà chúng tin tưởng nhất để tìm kiếm cảm giác an toàn.
- Có tiếng công trường xây dựng lớn ở bên ngoài.
- Tiếng sấm sét hoặc tiếng pháo hoa vang lên.
- Có người lạ hoặc con chó lạ ở gần khiến chúng căng thẳng.
Trong những tình huống này, nếu cún hoảng hốt ép mạnh mông vào bạn, hoặc vừa nhìn chăm chằm vào một hướng vừa run rẩy nhẹ, nghĩa là chúng đang cố gắng xoa dịu nỗi sợ hãi. Đây là hành động xuất phát từ tâm lý: “Con muốn được chủ nhân yêu quý bảo vệ”.
⑤ Chào hỏi và giao tiếp (Tập tính giữa các chú chó)
Trong cộng đồng loài chó, mông là một bộ phận cực kỳ quan trọng. Ở hai bên hậu môn của chó có “tuyến hậu môn” (tuyến hôi), mùi tiết ra từ đây chứa đựng “thông tin ID cá nhân” như giới tính, tuổi tác, tình trạng sức khỏe và cả cảm xúc của chú chó đó. Việc các chú chó ngửi mông nhau khi gặp mặt tương tự như hành động “trao đổi danh thiếp” hay “bắt tay” của con người.
Việc chúng đưa mông lại gần con người cũng là sự mở rộng của phương thức giao tiếp xã hội này. Đôi khi nó mang ý nghĩa chào hỏi hoặc trao đổi thông tin: “Hãy hiểu thêm về con đi” hoặc “Con muốn thân thiết với bạn”.
3. Cách phản hồi và đối xử đúng đắn khi cún cưng áp mông vào bạn
Khi cún cưng áp chiếc mông đáng yêu vào người bạn, đâu là cách phản hồi tốt nhất từ phía chủ nuôi? Dưới đây là cách đối xử phù hợp để đáp lại tình cảm của cún:
- Khi cún đang thư giãn: “Lặng lẽ quan sát và đồng hành” Nếu cún áp mông vào bạn rồi nằm sấp xuống sàn, hoặc híp mắt lại như sắp ngủ, nghĩa là chúng đang thư giãn sâu cả về thể chất lẫn tinh thần. Lúc này, hãy chú ý đừng đột ngột đứng dậy hay nói lớn tiếng làm chúng giật mình. Bạn cũng hãy thả lỏng và lặng lẽ ở bên cạnh chúng. Việc bạn giữ nguyên vị trí chính là cảm giác an tâm lớn nhất đối với cún.
- Khi cún muốn gây sự chú ý: “Vuốt ve nhẹ nhàng” Nếu cún áp mông vào bạn nhưng thỉnh thoảng lại liếc nhìn bạn, hoặc vừa ngồi vừa vẫy đuôi thong thả, đó là lúc chúng đang muốn “gây chú ý” hoặc “muốn được vuốt ve”. Hãy dùng lòng bàn tay ôm lấy và vuốt ve nhẹ nhàng vùng lưng, hông hoặc quanh mông của chúng. Vì đây là vùng cún khó tự mình chải chuốt lông được, nên nếu được massage cẩn thận, chúng sẽ cảm thấy vô cùng sung sướng và an tâm.
- Khi cún có vẻ lo lắng: “Ôm ấp để xoa dịu” Nếu cún vừa áp mông vào bạn vừa cảnh giác xung quanh hoặc run rẩy nhẹ, hãy cố gắng loại bỏ nguyên nhân gây lo lắng càng nhiều càng tốt (chẳng hạn như đóng cửa sổ để cách âm bên ngoài). Nếu không thể loại bỏ nguyên nhân, chính bạn phải giữ thái độ bình tĩnh, dịu dàng nói “Không sao đâu nhé”, và dùng tay ôm nhẹ để bao bọc, áp sát cơ thể vào cún. Nhịp tim và thân nhiệt ổn định của bạn truyền trực tiếp sang sẽ giúp nỗi sợ hãi của cún dần lắng xuống.
4. Ngược lại, lý do và cách xử lý khi chó “không cho chạm” hoặc “không cho lại gần” mông
Cho đến đây, chúng ta đã nói về tâm lý tích cực khi chó áp mông vào người. Tuy nhiên, cũng có trường hợp “Cún nhà tôi chẳng bao giờ chịu đưa mông lại gần” hoặc “Cứ định chạm vào quanh mông là nó tránh né/tỏ ra ghét bỏ”. Điều này chủ yếu xuất phát từ 3 nguyên nhân sau:
Lý do ①: Mối quan hệ tin cậy chưa đủ chín muồi
Ở giai đoạn đầu khi mới đón cún về nhà, hoặc với những chú chó vốn có tính cách cảnh giác cao và nhút nhát, việc giao phó vùng mông (điểm yếu) cho con người cần có thời gian.
- Cách xử lý: Tuyệt đối không được ép buộc chạm vào mông hay bắt cún phải quay mông về phía bạn. Điều này sẽ phản tác dụng, gieo rắc nỗi sợ hãi và làm rạn nứt mối quan hệ. Hãy cho cún đủ thời gian và khoảng cách phù hợp để chúng tự quyết định tốc độ của mình. Trước hết, cần tích lũy những trải nghiệm tích cực thông qua việc tiếp xúc cơ thể đúng cách hàng ngày, huấn luyện các lệnh cơ bản như “Ngồi”, “Chờ” để cún hiểu rằng “Ở bên người này rất vui và an toàn”. Nếu cún ghét việc có người đứng phía sau, hãy tập cho chúng quen dần từng chút một, rồi mở rộng dần các vùng chạm từ bụng, lưng rồi mới đến mông sau nhiều ngày.
Lý do ②: Tính cách không thích bị chạm vào mông (Khác biệt cá thể)
Không phải chú chó nào cũng thích được vuốt ve ở mông. Ngay cả khi mối quan hệ tin cậy đã bền chặt, vẫn có những cá thể đơn giản là không cảm thấy thoải mái hay an tâm khi bị chạm vào mông. Nếu cún vẫn có các hành vi gắn kết khác như “mắt sáng lên vui vẻ khi nhìn thấy bạn”, “gọi là mừng rỡ chạy lại”, thì bạn không cần phải quá bận tâm dù chúng không áp mông vào bạn.
Lý do ③: Khả năng có nỗi đau hoặc bệnh tật tiềm ẩn (Cần đặc biệt lưu ý nếu thay đổi đột ngột)
Nếu một chú chó trước đây vẫn hay áp mông hoặc cho chạm vào mông, bỗng một ngày “đột nhiên ghét bị chạm vào mông”, “không quay mông lại nữa”, “gầm gừ/tức giận khi có người ra phía sau”, thì đây cực kỳ có thể không phải là vấn đề tình cảm, mà là dấu hiệu của sự đau đớn, chấn thương hoặc bệnh tật trong cơ thể. Hãy quan sát kỹ xem cún có các dấu hiệu ở chương tiếp theo không nhé.
5. Chú ý nguy hiểm! Các dấu hiệu cho thấy sự bất thường hoặc bệnh lý ở mông
Khi chó cảm thấy khó chịu hoặc đau đớn ở vùng xung quanh mông, các “dấu hiệu” rõ ràng sẽ xuất hiện trong hành vi hàng ngày. Để bảo vệ sức khỏe cho cún cưng, bạn cần biết những hành vi không được bỏ qua và các bệnh lý tiêu biểu dưới đây:
Các dấu hiệu hành vi của chó không được bỏ qua
- Lết mông (mài mông trên sàn): Hành động cọ xát mông xuống sàn và dùng hai chân trước lết đi. Đây là dấu hiệu của việc bị ngứa, khó chịu hoặc đau đớn dữ dội.
- Thường xuyên liếm hoặc cắn mông: Trạng thái luôn bận tâm về phía sau, liếm láp một cách ám ảnh vùng quanh lỗ hậu môn hoặc chân sau.
- Tức giận dữ dội hoặc kêu “ăng ẳng” khi chạm vào: Khi bạn đưa tay định chạm vào vùng hông hoặc quanh mông, cún liền đe dọa hoặc kêu lên đau đớn.
Các bệnh lý và nguyên nhân chính có thể xảy ra
Khi thấy những biểu hiện trên, dưới đây là một số ví dụ về các bệnh lý có khả năng xảy ra:
- Viêm tuyến hậu môn: Ở hai bên hậu môn của chó có một cặp túi gọi là “túi hậu môn”, bên trong chứa dịch tiết có mùi hôi nồng. Thông thường dịch này sẽ tự đào thải ra ngoài khi chó đi đại tiện, nhưng nếu lực đào thải yếu hoặc miệng túi bị tắc, dịch sẽ tích tụ quá mức gây viêm nhiễm. Khi trở nặng, túi có thể bị vỡ gây đau đớn dữ dội và chảy máu, khiến cún ghét bị chạm vào mông hoặc trở nên hung dữ.
- Bệnh về cột sống (Thoát vị đĩa đệm, v.v.): Thoát vị đĩa đệm hoặc khối u ở cột sống có thể gây đau đớn dữ dội ở vùng hông và mông. Khi vùng bị tổn thương bị đau, chân sau của cún sẽ đi đứng loạng choạng, ngại đi dạo, hoặc mất nhiều thời gian hơn để đứng dậy. Nếu bị đau ở vùng thắt lưng, chúng sẽ cực kỳ ghét bị chạm vào quanh mông.
- Bệnh về khớp háng (Loạn sản khớp háng, trật khớp háng, v.v.): Loạn sản khớp háng xảy ra do sự lỏng lẻo trong khớp háng trong quá trình phát triển, gây viêm các mô khớp dẫn đến đau đớn dữ dội. Bạn sẽ thấy chân sau của cún đi đứng loạng choạng, ngại đi dạo và ghét bị chạm vào vùng mông.
- Trật xương bánh chè (Patella): Đây là bệnh lý mà phần xương giống như chiếc đĩa ở đầu gối chân sau (xương bánh chè) bị trật ra ngoài hoặc vào trong so với vị trí bình thường. Tùy thuộc vào mức độ mà triệu chứng sẽ khác nhau, nhưng bạn có thể thấy dấu hiệu cún duỗi thẳng chân sau ra phía sau hoặc đi vòng kiềng (chân chữ bát). Dù là vấn đề ở đầu gối, nhưng sự khó chịu đó có thể khiến cún bắt đầu bận tâm đến vùng xung quanh mông.
- Chấn thương hoặc khối u ở vùng mông/chi sau: Đôi khi cún có thể bị chấn thương không nhìn thấy bằng mắt thường hoặc có khối u ở mông hay chân sau. Các khối u xuất hiện trên bề mặt da có thể được phát hiện qua việc sưng đỏ hoặc rụng lông xung quanh, nhưng việc nó là lành tính hay ác tính (ung thư) thì chủ nuôi không thể tự đánh giá bằng mắt thường. Nếu phát hiện cục u bất thường, trước hết hãy đưa cún đi khám tại phòng khám thú y.
- Viêm dạ dày ruột hoặc viêm bàng quang: Ngay cả các bệnh nội tạng như viêm dạ dày ruột (gây tiêu chảy, nôn mửa…) hay viêm bàng quang (gây tiểu nhiều lần, đau khi tiểu…), sự khó chịu ở vùng bụng dưới và quanh hậu môn cũng có thể khiến cún bận tâm đến vùng mông hoặc ghét bị chạm vào khu vực này.
6. Tổng kết: Áp mông vào người là minh chứng cho mối quan hệ cộng sinh tuyệt vời nhất!
Hành động kỳ lạ khi chó áp mông vào người thực chất là một thông điệp tràn đầy tình cảm vượt lên trên tư duy thông thường của con người: “Con yêu bạn từ tận đáy lòng, tin tưởng bạn 100% và giao phó bản thân cho bạn”.
Vừa tiếp nối bản năng tự vệ từ thời hoang dã, vừa ở trong môi trường gia đình an toàn, đây chính là dáng vẻ thư giãn mà cún chỉ thể hiện khi công nhận chủ nhân là người bạn đồng hành tốt nhất, hoặc là một người thủ lĩnh đáng tin cậy.
Khi cún cưng áp chiếc mông ấm áp vào bạn, hãy cảm nhận hơi ấm đó, nhẹ nhàng vuốt ve lưng và hông của chúng để đáp lại sự tin tưởng này nhé. Việc tích lũy những cử chỉ tiếp xúc ấm áp như vậy sẽ giúp cún giảm căng thẳng, đặt nền móng cho một mối quan hệ cộng sinh khỏe mạnh và hạnh phúc hơn.
Đồng thời, chính vì đó là bộ phận quan trọng, việc kiểm tra sức khỏe hàng ngày xem cún “có ghét bị chạm vào không”, “có lết mông trên sàn không” là vai trò trọng yếu của người chủ. Hãy nhanh chóng nhận biết các thay đổi đột ngột trong hành vi như một dấu hiệu bệnh lý để kịp thời tham vấn bác sĩ thú y.
Hãy đón nhận trọn vẹn “tín hiệu yêu thương” tuyệt vời nhất từ cún cưng và tiếp tục tận hưởng một cuộc sống tuyệt vời bên chú chó của mình nhé!
